Orhan Oydaş bey, 2 cilt halinde okura sunduğu; “Farklı Bir Kültür-DİLLİRGA” çalışması; bölgenin her alanını titizlikle ve araştırarak, belgelerle ortaya koyulan en iyi “Dillirga” yöresi monografilerinden biri diyebiliriz.

Çünkü konuyu ele alırken, sadece o bölgede yaşayan bir taraf; Kıbrıslı Türkleri değil, Kıbrıslı Rumları da bu araştırmanın içerisine katmamak, kendi değimiyle “2 halktan sadece birini ele almak, eksiklik doğururdu.” İşte Oydaş, Dillirga bölgesi üzerine yaptığı detaylı araştırmada bu iki toplumun ortak, ayrık ve kendine özgü kültürel-sosyal yaşamlarını da ortaya koyarak bir belge haline getiriyor.

Ücra bir bölge olan Dillirga’da zorlu ve izole bir biçimde yaşam sürmenin, Türk ve Rum köylülerin birbirlerine olan bağımlılıklarının yanı sıra, bölgesel ortak kültür yanında milliyetçiliğin hayatın içine girmeden nasıl bir yaşam biçimleri olduğu, bölge okullarının açılmasından sonra bu konuda ve özellikle “dil”  konusundaki değişimler, istatiksel verilerle güçlendirilen bir çalışma göze çarpıyor.

Örneğin. “Dillirga’da okunan kitaplar”(s:278) başlığıyla böylesi bir çalışmada ilk kez karşılaştığımı belirtmek isterim. Halbuki ne kadar önemli bir konu. Çünkü kitap demek; bilgi demektir ve bu bilgiler de insanın gelişiminde önemli rôl oynamaktadır.

Keza bölgede oynanan çocuk oyunları hakkında verilen bilgiler de çok önemli.

Bazı çocuk oyunlarımız “standart-belirli” oyunlar olsa da, gerek oyunda kullanılan kelimeler, gerekse oyun içerisindeki bazı farklılıklar, bölgesel etkiler taşıyabilmektedir.

Düğün gelenekleri, bu adanın hem ortak hem de ayrık sosyo-kültürel göstergelerindendir. Dillirga bölgesindeki izole yaşamın, her iki toplumun böylesi bir törende birlikte olmalarını, yardımlaşmalarını zorunlu kılmış, bundan da ortak bir kendine özgülük yaratılmıştır.

Kaynak: Orhan Oydaş ve “Dillirga” - Eralp Adanır