Şeyhi Ulu Arif Çelebi'nin isteğiyle başladığı ünlü eseri Ariflerin Menkıbeleri'ni yaklaşık otuzbeş yılda bitirmiştir. Farsça yazılmış bu eser XIII ve XIV. yüzyıl Türk edebiyatının en önemli yapıtlarından biridir. Mevlana'ya ilişkin çeşitli kaynaklardan yararlandığı yapıtında, yaşadığı dönemi anlatmış ve Mevlana'nın ölümünün ardından mevleviliğin yapısına, yayılmasına, XIV. yüzyılın ilk yarısında Anadolu'daki toplumsal, siyasal ve dinsel yaşama dair çok değerli bilgiler vermiştir. Daha çok bir halk romanı biçiminde yazılan bu eserde Mevlana'nın coşkusu, düşünceleri, davranışları ve halkla olan ilişkileri çok açık ve içten bir dille anlatılmış; bu ilişkiler sayesinde o dönemdeki Anadolu halkı, devlet adamları ve bölgenin genel durumu hakkında oldukça kapsamlı bilgiler sunulmuştur.